Nhiệm vụ của các vị trí trong đoàn làm phim chuyên nghiệp

Một bộ phim thành công không đến từ nỗ lực của riêng một cá nhân, mà là kết quả của sự phối hợp nhịp nhàng giữa từng bộ phân trong ekip làm phim. Từ sản xuất, đạo diễn, quay phim đến hậu kỳ, mỗi bộ phận đều đóng vai trò then chốt. Hiểu rõ nhiệm vụ của các vị trí trong đoàn làm phim chuyên nghiệp sẽ giúp bạn nắm bắt quy trình sản xuất và lựa chọn ekip phù hợp cho từng dự án.

Nhiệm vụ của các vị trí trong đoàn làm phim chuyên nghiệp

Phần lớn mọi người thường chỉ biết đến một vài vị trí quen thuộc trong đoàn làm phim như diễn viên, đạo diễn, quay phim hay biên kịch. Tuy nhiên, để hoàn thiện một bộ phim, dù là phim điện ảnh hay phim ngắn, cần có sự phối hợp của rất nhiều thành viên với những vai trò khác nhau. Từ âm thanh, ánh sáng đến thiết kế phục trang, mỗi công việc đều là một mắt xích quan trọng trong quá trình sản xuất.

Một bộ phim hoàn chỉnh cần có sự đóng góp của rất nhiều bộ phận với nhiều vai trò quan trọng khác nhau 

Cùng Right Media tìm hiểu tổng quan về các vị trí trong đoàn làm phim chuyên nghiệp để hiểu rõ hơn về quy trình sản xuất phim bài bản.

1. Khối Nội dung (Creative)

Khối Nội dung là vị trí đầu tiên cần có nếu muốn thành lập một đoàn làm phim. Đây là bộ phận xây dựng và kiểm soát về mặt kịch bản – “nền móng” đầu tiên cần có khi sản xuất một bộ phim. Các khâu khác từ đạo diễn, âm thanh, hay ánh sáng đều dựa trên kịch bản để triển khai phù hợp.

Screenwriter (Biên kịch)

Bộ phận biên kịch chính có thể cần phải có mặt trong suốt quá trình sản xuất và cả hậu kỳ để chỉnh sửa các chi tiết cần thiết, thậm chí thay đổi nội dung tuỳ theo trường hợp.

Biên kịch là người xây dựng kịch bản và truyền đạt cho các bộ phận liên quan

Tư vấn kịch bản (Tư vấn kịch bản)

Đối với các bộ phim có đề tài chuyên môn như lịch sử, y khoa hoặc chuyển thể từ tác phẩm văn học, bộ phận tư vấn kịch bản đóng vai trò hỗ trợ nhằm đảm bảo tính chuẩn xác về ngôn ngữ, thuật ngữ và nội dung.

2. Khối Diễn viên

Đằng sau một bộ phim hoàn chỉnh không chỉ là hình ảnh của các diễn viên chính trên poster, trailer, mà còn có sự góp mặt của nhiều nhóm diễn viên khác đảm nhận những vai trò khác nhau trong câu chuyện.

Lead Actor (Diễn viên chính)

Thường gắn liền với một nhân vật cố định (ngoại trừ các giai đoạn chuyển biến về độ tuổi), đây là nhân vật trung tâm xuất hiện xuyên suốt và chi phối diễn biến câu chuyện. Nhân vật này được xem là linh hồn của bộ phim, góp phần quyết định thành công và sức lan tỏa của tác phẩm. Thường có khoảng 2-3 nhân vật chính trong một bộ phim.

Supporting Actor (Diễn viên phụ)

Thời lượng xuất hiện ít hơn diễn viên chính nhưng cũng đóng vai trò then chốt trong một bộ phim, có ảnh hưởng rõ ràng đến mạch phim. Có thể có nhiều diễn viên phụ, tuỳ theo thể loại phim.

Background Actor (Diễn viên quần chúng)

Thường chỉ xuất hiện thoáng qua để làm nền cho diễn viên chính và phụ hay các cảnh quay cần sự đông đúc để khung hình sinh động, có chiều sâu hơn. Diễn viên quần chúng có thể thay đổi liên tục, không cố định, không ảnh hưởng đến tâm lý hay diễn biến phim.

Stunt Performer (Diễn viên đóng thế)

Trong một số bộ phim dài tập hoặc các cảnh quay mang tính chuyên môn như phẫu thuật y khoa, biểu diễn nhạc cụ, hay phim hành động với những phân đoạn nguy hiểm như đua xe, võ thuật, rượt đuổi…, diễn viên đóng thế là vị trí không thể thiếu trong đoàn làm phim chuyên nghiệp. Những diễn viên này thường có vóc dáng và ngoại hình tương đồng với diễn viên chính, đảm nhận các cảnh quay không cần lộ mặt và chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn suốt toàn bộ phim.

Khối Sản xuất (Production)

Khối Sản xuất (Production) là bộ phận quản lý tổng thể dự án, chịu trách nhiệm tổ chức, điều phối và kiểm soát toàn bộ quá trình làm phim từ tiền kỳ đến hậu kỳ. Bên cạnh đạo diễn, đây cũng là một trong những vị trí trong đoàn làm phim có quyền lực nhất, có thể điều phối các bộ phận khác như quay phim, ánh sáng, âm thanh vv…

Producer (Nhà sản xuất)

Là người nắm vai trò cao nhất, chịu trách nhiệm tổng thể dự án: ngân sách, nhân sự, tiến độ và sẽ làm việc với khách hàng/nhà đầu tư. Nhà sản xuất được phép quyết định các vấn đề lớn về sản xuất như thiết bị, bối cảnh, yếu tố nghệ thuật. Với vai trò này, Producer thường có mặt trong mọi khâu, từ tiền kỳ, sản xuất đến cả hậu kỳ để đảm bảo tác phẩm hoàn thiện nhất.

Producer là người nắm nhiều vai trò quan trọng trong trường quay 

Line Producer / Production Manager

Line Producer / Production Manager là những vị trí chịu trách nhiệm vận hành và kiểm soát quá trình sản xuất thực tế của đoàn làm phim, đảm bảo dự án được triển khai đúng kế hoạch, ngân sách và tiến độ. Đây cũng là bộ phận kết nối giữa Producer và toàn bộ ekip.

Khối Đạo diễn (Directing)

Khối đạo diễn là  một trong những vị trí quan trọng nhất cuả đoàn làm phim, chịu trách nhiệm định hướng và điều hành, đảm bảo quá trình sản xuất được triển khai đúng với kịch bản và ý đồ ban đầu.

Direct (Đạo diễn)

Đạo diễn đóng vai trò là người định hình sáng tạo tổng thể, chỉ đạo diễn xuất, hình ảnh, nhịp kể chuyện theo định hướng bộ phim. Thường đạo diễn sẽ cần có mặt trên phim trường trong xuyên suốt bộ phim, làm việc chặt chẽ với biên kịch, quay phim, diễn viên, dựng phim. Ngoài ra, đạo diễn cũng là người trực tiếp casting tuyển chọn để tìm được diễn viên chính phù hợp.

Assistant Director (Trợ lý đạo diễn)

Một bộ phim thường có từ 1-2 trợ lý đạo diễn, đảm nhiệm các vai trò như lên timeline quay phim chi tiết, quản lý trường quay, tiến độ quay, thay mặt đạo diễn để làm việc với các bộ phận liên quan.

Script supervisor (Thư ký trường quay)

Thư ký trường quay thường là vị trí xuất hiện trong một số bộ phim có quy mô lớn để ghi chép chi tiết về tiến trình quay, đảm bảo đúng timeline hoặc các vấn đề phát sinh để kịp thời xử lý.

Khối Hình ảnh – Quay phim (Camera Operator)

Để một bộ phim có những góc quay đẹp, thể hiện rõ được tâm lý nhân vật hay các cảnh quay hành động chân thực hơn chính là nhờ Khối Hình ảnh. Đây cũng là vị trí chủ chốt không thể thiếu trong bất cứ đoàn làm phim nào.

Director of Photography/DOP (Đạo diễn hình ảnh)

DOP là người chịu trách nhiệm cao nhất về mặt hình ảnh, đóng vai trò “kể chuyện bằng ánh sáng và khung hình”, trực tiếp hiện thực hóa ý đồ đạo diễn thông qua ngôn ngữ hình ảnh. DOP sẽ chỉ đạo các góc quay, ánh sáng, lựa chọn màu phim hay bao gồm cả đề xuất các thiết bị quay phù hợp.

Camera Operator (Quay phim)

Đây là bộ phận trực tiếp cầm máy quay dưới sự điều hànhg của DOP. Thường tổ quay sẽ rất đông thành viên, mỗi người sẽ đảm nhiệm từng góc máy, từng diễn viên riêng biệt. Chẳng hạn góc quay cận, góc quay toàn cảnh, quay flycame để bắt trọn nhiều khoảnh khắc.

Những thước phim có sắc nét hay không, góc có đẹp hay không chính là nhờ các Camerame

Khối Hoá trang- Trang phục – Trang điểm (Makeup – Costume – Wardrobe Department)

Đây là vị trí không thể thiếu trong bất kỳ đoàn làm phim chuyên nghiệp nào, dù dự án có quy mô lớn hay nhỏ. Bộ phận này chịu trách nhiệm biến hóa diện mạo diễn viên để phù hợp với kịch bản, bối cảnh, tâm lý và đặc điểm của nhân vật.

Costume Designer (Phục trang)

Dựa trên kịch bản và tính cách nhân vật, khối phục trang sẽ chuẩn bị hoặc thiết kế trang phục phù hợp. Chẳng hạn với các vai diễn mang phong cách cao cấp, họ thường lên ý tưởng trang phục, phối hợp với nhà tài trợ hoặc mượn đồ từ các nhà thiết kế chuyên nghiệp để đảm bảo đúng tạo hình nhân vật.

Make-up Artist / Hair Stylist

Các chi tiết như vết thâm, vết máu hay dấu hiệu tuổi tác đều vv.. do bộ phận hóa trang thực hiện để nhân vật trở nên chân thực hơn. Không chỉ những vai diễn đặc biệt, ngay cả các nhân vật đời thường cũng cần được trang điểm và tạo hình kỹ lưỡng.

Khối Hậu kỳ (Post-production)

Khối hậu kỳ là bộ phận chịu trách nhiệm hoàn thiện bộ phim sau khi quá trình quay kết thúc, biến các tư liệu thô thành một sản phẩm hoàn chỉnh về nội dung và cảm xúc. Một bộ phim có màu sắc đẹp hay không, quá trình chuyển cảnh có logic không, từng cảnh quay khi đưa lên phim có hoàn thiện không sẽ phụ thuộc rất nhiều vào quá trình chỉnh sửa hậu kỳ.

Editor (Dựng phim)

Editor là người chịu trách nhiệm dựng phim, sắp xếp và kết nối các cảnh quay để tạo nên mạch truyện hoàn chỉnh, đúng nhịp điệu và cảm xúc của bộ phim. Editor thường sẽ làm việc trực tiếp với cả đạo diễn và biên tập để đảm bảo việc lựa chọn cảnh quay phù hợp, đúng ý đồ của kịch bản.

Khối hậu kỳ là một trong những bộ phận giúp bộ phim hoàn thiện trước khi chính thức ra mắt 

Colorist (Thiết kế màu phim)

Để một bộ phim có tông màu đồng nhất, phù hợp với từng cảnh quay, cảm xúc của bộ phim sẽ do chính các Colorist lên ý tưởng và điều chỉnh.

Sound Designer (Thiết kế hiệu ứng âm thanh)

Là người thiết kế và xây dựng không gian âm thanh cho bộ phim, giúp câu chuyện trở nên sống động, chân thực và giàu cảm xúc. Chẳng hạn các âm thanh ma mị trong phim kinh dị, tiếng ly tách vỡ, tiếng động cơ xe máy, tiếng bước chân đều do đội ngũ Sound Designer thực hiện.

Composer (Nhà soạn nhạc)

Composer là nhà soạn nhạc cho phim, người sáng tác và xây dựng phần nhạc nền (film score) nhằm dẫn dắt cảm xúc và hỗ trợ mạch kể của bộ phim. Tuy nhiên thường trong một số bộ phim thường hợp tác với nhạc sĩ sáng tác ngoài, đặc biệt với nhạc phim chính.

VFX Artist

Với các bộ phim hành động, phim kinh dị VFX Artist là một vị trí trong đoàn làm phim không thể thiếu. Đây là đơn vị xử lý các ứng hình ảnh kỹ xảo, để tạo ra những cảnh quay mà ngoài đời không thể thực hiện hoặc tăng độ chân thực hơn. Chẳng hạn Cháy nổ, khói lửa, phép thuật, bối cảnh ảo, nhân vật kỹ thuật số…

Một số bộ phận khác

Mố số bộ phận khác trong tổ quay phim như 1st AC / Focus Puller ( phụ quay 1), 2nd AC (phụ quay 2), Still Photographer (nhiếp ảnh hậu trường), vv..

Khối Âm thanh (Sound)

Khối Âm thanh (Sound Department) là bộ phận chịu trách nhiệm thu, xử lý và hoàn thiện âm thanh cho bộ phim, đảm bảo chất lượng nghe rõ ràng, chân thực và giàu cảm xúc.

• Thu âm hiện trường: Ghi lại lời thoại, âm thanh môi trường trong quá trình quay.
• Kiểm soát chất lượng âm thanh: Đảm bảo tiếng sạch, hạn chế tạp âm và lỗi kỹ thuật.
• Thiết kế & xử lý âm thanh: Tạo hiệu ứng âm thanh, ambience, Foley phục vụ hậu kỳ.
• Phối hợp với các bộ phận khác: Làm việc chặt chẽ với đạo diễn, quay phim và hậu kỳ để đồng bộ hình – tiếng.
• Hoàn thiện âm thanh: Mix & master âm thanh trước khi phát hành.

Props Department (Khối đạo cụ)

Khối đạo cụ là bộ phận chịu trách nhiệm chuẩn bị, quản lý và sắp xếp các vật dụng xuất hiện trong cảnh quay, góp phần tạo nên bối cảnh chân thực và hỗ trợ diễn xuất của diễn viên.

• Chuẩn bị đạo cụ theo kịch bản: Tìm kiếm, mua, thuê hoặc chế tác các vật dụng đúng với bối cảnh, thời gian và tính cách nhân vật.
• Hỗ trợ diễn xuất: Cung cấp các đạo cụ để diễn viên tương tác, giúp hành động và cảm xúc trở nên tự nhiên hơn.
• Đảm bảo tính liên tục (continuity): Giữ sự thống nhất vị trí, trạng thái của đạo cụ giữa các cảnh quay.
• Phối hợp với đạo diễn & mỹ thuật: Đảm bảo đạo cụ hài hòa với bối cảnh, phục trang và phong cách hình ảnh.
• Quản lý và bảo quản đạo cụ: Sắp xếp, kiểm soát và thay thế đạo cụ trong suốt quá trình quay.

Khối hậu cần (Production Support)

Dù ít được nhắc tới nhưng khối hậu cần lại cực kỳ quan trọng và cần thiết. Đây chính là bộ phận vô cùng đa năng, có thể hỗ trợ nhiều vị trí bảo mọi điều kiện vận hành và tổ chức để quá trình quay diễn ra suôn sẻ, đúng kế hoạch và an toàn. Các công việc mà tổ hậu cần có thể đảm nhiệm như:

• Tổ chức ăn ở, đi lại: Sắp xếp phương tiện di chuyển, chỗ nghỉ, suất ăn cho ekip và diễn viên.
• Chuẩn bị bối cảnh & địa điểm quay: Xin phép quay, set up không gian, đảm bảo điều kiện làm việc tại hiện trường.
• Quản lý thiết bị & vật tư: Vận chuyển, bảo quản đạo cụ, thiết bị quay, ánh sáng theo lịch trình.
• Hỗ trợ vận hành trường quay: Giữ trật tự, hỗ trợ các bộ phận trong suốt quá trình ghi hình.
• Đảm bảo an toàn & tiến độ: Giảm thiểu rủi ro, xử lý phát sinh để không làm gián đoạn kế hoạch quay.

Khối Hậu cần đảm nhiệm rất nhiều vị trí hỗ trợ giúp quá trình quay phim dễ dàng, tiết kiệm thời gian hơn 

Khối Pháp lý – Hành chính (tuỳ dự án)

Một vị trí trong đoàn làm phin dù quan trọng nhưng rất ít được nhắc tới chính là Bộ phận Pháp lý – Hành chính. Nhiệm vụ chính của bộ phận này bao gồm

• Xử lý pháp lý & giấy phép: Xin giấy phép quay phim, hợp đồng bản quyền, thỏa thuận địa điểm, giấy đồng ý hình ảnh.
• Soạn thảo & quản lý hợp đồng: Hợp đồng diễn viên, ekip, đối tác, nhà cung cấp.
• Quản lý hồ sơ hành chính: Lưu trữ giấy tờ, chứng từ, danh sách nhân sự, bảo hiểm (nếu có).
• Kiểm soát rủi ro pháp lý: Đảm bảo nội dung, hình ảnh, âm nhạc không vi phạm bản quyền hay quy định pháp luật.
• Hỗ trợ sản xuất: Phối hợp với Producer và các bộ phận để xử lý thủ tục trong suốt quá trình sản xuất.

Mỗi bộ phận trong đoàn làm phim đều giữ một vai trò riêng và không thể thay thế, từ khâu sản xuất, đạo diễn, hình ảnh, âm thanh cho đến hậu kỳ. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các vị trí chính là yếu tố tạo nên một bộ phim hoàn chỉnh, chỉn chu và giàu cảm xúc. Hiểu rõ nhiệm vụ của từng khối sẽ giúp bạn nhìn nhận đúng giá trị của công sức phía sau mỗi khung hình trên màn ảnh.