Bạn muốn biến những đoạn clip đơn giản thành những thước phim điện ảnh đầy sức hút nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu? Nắm vững các kỹ thuật quay phim chính là chiếc chìa khóa vạn năng giúp bạn làm chủ khung hình và dẫn dắt cảm xúc người xem. Hãy cùng khám phá lộ trình từ cơ bản đến nâng cao để nâng tầm tay nghề quay phim của bạn ngay trong bài viết này!
Các kỹ thuật quay phim cơ bản
Trước khi mơ về những cú máy phức tạp, bạn cần làm chủ những kỹ thuật nền tảng nhất. Đây là những quy tắc “bất di bất dịch” mà bất kỳ cameraman nào cũng phải nằm lòng:
1. Quy tắc bố cục 1/3:
Đây là kỹ thuật cơ bản nhất trong cả nhiếp ảnh và quay phim. Hãy tưởng tượng khung hình của bạn được chia thành 9 phần bằng nhau bởi 2 đường kẻ dọc và 2 đường kẻ ngang.
- Cách thực hiện: Đặt chủ thể hoặc những điểm quan trọng của cảnh quay vào các điểm giao nhau của các đường kẻ này.
- Tác dụng: Giúp khung hình trở nên cân đối, có chiều sâu và thu hút ánh nhìn hơn là việc chỉ đặt chủ thể ở chính giữa.
2. Kỹ thuật lấy nét:
Trong quay phim, việc làm chủ tiêu cự là cực kỳ quan trọng.
- Auto Focus (Lấy nét tự động): Phù hợp cho những cảnh quay nhanh, chuyển động liên tục.
- Manual Focus (Lấy nét tay): Đây là kỹ thuật mà các chuyên gia thường dùng để tạo ra hiệu ứng “Rack Focus” (chuyển nét từ chủ thể này sang chủ thể khác), giúp dẫn dắt sự chú ý của khán giả một cách tinh tế.
3. Cân bằng trắng:
Bạn đã bao giờ quay phim mà hình ảnh bị ám vàng hoặc ám xanh chưa? Đó là do bạn chưa chỉnh cân bằng trắng đúng. Kỹ thuật này giúp máy ảnh hiểu đâu là màu trắng thực tế trong các môi trường ánh sáng khác nhau (ánh sáng mặt trời, ánh sáng đèn tuýp, ánh sáng nến), từ đó tái tạo màu sắc trung thực nhất.
Kỹ năng quay phim về chuyển động máy
Một video tĩnh lặng thường gây nhàm chán. Để tạo sự sinh động, bạn cần áp dụng các kỹ thuật quay phim về chuyển động máy:
1. Pan (Quay lia máy theo chiều ngang):
Máy quay đứng yên tại chỗ nhưng quay trục theo chiều trái sang phải hoặc ngược lại. Kỹ thuật này thường dùng để giới thiệu bối cảnh rộng hoặc theo chân một chủ thể đang di chuyển ngang qua khung hình.
2. Tilt (Quay lia máy theo chiều dọc):
Tương tự như Pan nhưng máy quay sẽ gật lên hoặc cúi xuống. Tilt giúp khoe độ cao của một tòa nhà hoặc tạo cảm giác choáng ngợp khi quay từ chân đến đầu một nhân vật.
3. Dolly (Di chuyển máy tiến lùi):
Khác với Zoom (chỉ phóng to hình ảnh bằng ống kính), Dolly là việc bạn di chuyển cả máy quay tiến lại gần hoặc ra xa chủ thể. Cú máy Dolly tạo ra hiệu ứng không gian thay đổi, mang lại cảm giác chân thực và điện ảnh hơn rất nhiều.
4. Pedestal (Di chuyển máy lên xuống):
Bạn nâng cả máy quay lên cao hoặc hạ thấp xuống theo chiều thẳng đứng. Kỹ thuật này thường được dùng để thay đổi góc nhìn của khán giả một cách mượt mà.
Kỹ thuật quay phim nâng cao: Tạo nên chất điện ảnh
Khi đã thành thạo cơ bản, đây là lúc bạn đưa những kỹ xảo và tư duy nghệ thuật vào tác phẩm của mình:
1. Kỹ thuật Dolly Zoom (Hiệu ứng Vertigo):
Đây là một kỹ thuật kinh điển của đạo diễn Alfred Hitchcock. Bạn vừa Dolly máy ra xa vừa Zoom ống kính vào gần (hoặc ngược lại). Kết quả là chủ thể giữ nguyên kích thước nhưng hậu cảnh phía sau bị bóp méo, tạo cảm giác chóng mặt, kịch tính hoặc hoang mang cho nhân vật.
2. Quay Slow Motion và Time-lapse:
- Slow Motion (Quay chậm): Sử dụng tốc độ khung hình cao (60fps, 120fps) để ghi lại những chuyển động siêu nhanh như giọt nước rơi, một cú nhảy… tạo sự nghệ thuật và lắng đọng.
- Time-lapse (Quay tua nhanh thời gian): Ngược lại với Slow Motion, kỹ thuật này ghép nhiều bức ảnh chụp cách nhau một khoảng thời gian để tạo ra video tua nhanh, thường dùng quay cảnh hoa nở hoặc mây trôi.
3. Kỹ thuật Tracking Shot (Theo dấu chủ thể):
Sử dụng các thiết bị hỗ trợ như Gimbal hoặc đường ray (Slider) để đi theo nhân vật trong suốt hành trình của họ. Cú máy này tạo ra sự kết nối mạnh mẽ giữa khán giả và nhân vật, như thể người xem đang đi cùng họ.
Nghệ thuật ánh sáng trong kỹ thuật quay phim
Ánh sáng là “mực” để viết nên khung hình. Nếu không có kỹ thuật ánh sáng, video của bạn sẽ trông rất phẳng và thiếu sức sống.
- Ánh sáng 3 điểm (Three-Point Lighting): Bao gồm Key Light (đèn chính), Fill Light (đèn phụ để xóa bóng) và Back Light (đèn ngược để tách chủ thể khỏi nền). Đây là tiêu chuẩn vàng trong mọi buổi quay phỏng vấn hay TVC.
- Low-key Lighting: Sử dụng độ tương phản cao, nhiều bóng tối để tạo không khí bí ẩn, quyền lực hoặc kinh dị.
- High-key Lighting: Ánh sáng rực rỡ, ít bóng đổ, tạo cảm giác tươi sáng, hạnh phúc (thường dùng trong quảng cáo mỹ phẩm, đồ gia dụng).
Tầm quan trọng của âm thanh trong quay phim
Nhiều người lầm tưởng quay phim chỉ là phần nhìn. Thực tế, âm thanh chiếm đến 50% thành công của một video.
- Kỹ thuật thu âm hiện trường: Sử dụng mic cài áo (Lavalier) hoặc mic định hướng (Shotgun) để loại bỏ tạp âm.
- Âm thanh đặc tả (SFX): Tiếng bước chân, tiếng gió, tiếng nước chảy… cần được chú trọng để tạo độ chân thực cho thước phim.
Cách lên kịch bản hình ảnh và chọn cỡ cảnh
Trước khi thực hiện các kỹ thuật quay phim, bạn cần biết mình sẽ quay gì:
- Cận cảnh (Close-up): Để đặc tả cảm xúc khuôn mặt.
- Trung cảnh (Medium Shot): Để quay đối thoại, hành động của nhân vật.
- Toàn cảnh (Wide Shot): Để giới thiệu không gian bối cảnh. Việc luân chuyển giữa các cỡ cảnh một cách hợp lý sẽ tạo ra nhịp điệu (pacing) cho video, giữ chân người xem đến phút cuối cùng.
Right Media – Đơn vị làm chủ các kỹ thuật quay phim chuyên nghiệp
Tại Right Media, chúng tôi không chỉ sở hữu những thiết bị hiện đại nhất, mà còn sở hữu đội ngũ cameraman dày dặn kinh nghiệm, những người làm chủ mọi kỹ thuật quay phim từ truyền thống đến xu hướng mới nhất.
Tại sao bạn nên tin tưởng Right Media?
- Sự tận tâm tạo nên sự an tâm: Chúng tôi hiểu rằng mỗi thước phim là một câu chuyện thương hiệu. Vì vậy, ê-kíp Right Media luôn tỉ mỉ trong từng góc máy, tận tâm trong từng khung hình để khách hàng luôn cảm thấy an tâm nhất về sản phẩm cuối cùng.
- Chi phí cạnh tranh và Minh bạch: Chúng tôi cung cấp giải pháp sản xuất phim doanh nghiệp, TVC quảng cáo với mức giá cực kỳ tối ưu. Mọi chi phí đều được minh bạch, rõ ràng, không phát sinh chi phí ẩn.
- Hỗ trợ nhiệt tình: Bạn chưa có ý tưởng? Bạn chưa biết góc quay nào phù hợp? Đội ngũ của Right Media luôn sẵn sàng hỗ trợ nhiệt tình, tư vấn chuyên sâu để bạn có được những thước phim đẳng cấp nhất.
Những thiết bị hỗ trợ kỹ thuật quay phim hiện đại
Để thực hiện các kỹ thuật nâng cao, bạn không thể thiếu các “trợ thủ” đắc lực:
- Gimbal (Thiết bị chống rung): Giúp các cú máy di chuyển mượt mà như đang lướt đi trên không.
- Drone (Flycam): Mở ra góc nhìn từ trên cao hùng vĩ, bao quát toàn bộ dự án.
- Ống kính (Lens) đa dạng: Ống kính góc rộng (Wide) cho bối cảnh, ống kính Tele cho các cảnh quay xa và ống kính Macro cho những chi tiết siêu nhỏ.
Bí quyết để rèn luyện kỹ thuật quay phim mỗi ngày
- Xem phim có chọn lọc: Hãy xem các bộ phim điện ảnh nổi tiếng và tự hỏi: “Tại sao họ lại đặt máy ở đây?”, “Tại sao ánh sáng lại đổ bóng như vậy?”.
- Thực hành liên tục: Đừng đợi đến khi có máy xịn. Hãy tập các kỹ thuật Pan, Tilt, Bố cục ngay trên chính chiếc điện thoại của bạn.
- Tham gia các cộng đồng: Trao đổi kinh nghiệm với những người cùng đam mê sẽ giúp bạn tiến bộ nhanh hơn rất nhiều.
Hành trình trở thành một nhà làm phim chuyên nghiệp không có lối tắt, nó là sự tổng hòa của việc nắm vững kỹ thuật quay phim và không ngừng sáng tạo. Dù bạn quay bằng smartphone hay máy quay Cinema, tư duy về khung hình và ánh sáng vẫn là yếu tố quyết định giá trị tác phẩm.
Hy vọng qua bài viết tổng hợp này, bạn đã có cái nhìn rõ nét hơn về thế giới hình ảnh đầy thú vị. Nếu bạn đang cần một đơn vị chuyên nghiệp để hiện thực hóa những ý tưởng truyền thông của mình bằng những kỹ thuật quay phim đỉnh cao, hãy để Right Media đồng hành cùng bạn.
Vietnamese 
English 
