Nếu kịch bản là “linh hồn” của bộ phim thì góc quay chính là cách kể chuyện bằng hình ảnh. Một bước nâng máy lên cao, hạ thấp xuống hay di chuyển theo nhân vật đều có thể làm thay đổi hoàn toàn cảm nhận của khán giả. Nếu bạn cũng có hứng thú với ngành này, hãy cùng Right Media tìm hiểu thêm về các góc máy trong quay phim cơ bản để có thể làm chủ ngôn ngữ hình ảnh và tạo nên những khung hình giàu ý nghĩa.
Các góc máy trong quay phim cơ bản mà bạn phải biết
Trong thời đại nội dung hình ảnh lên ngôi, việc sử dụng đúng góc quay là yếu tố then chốt tạo nên sự khác biệt giữa một video nghiệp dư và một thước phim chuyên nghiệp. Mỗi góc quay đều mang theo một thông điệp thị giác riêng, tác động trực tiếp đến cảm xúc người xem. Chỉ cần hiểu và áp dụng được cách tận dụng các góc này sẽ giúp thước phim của bạn có chiều sâu và ấn tượng với người xe hơn hẳn.
1.Góc Máy Cao (High Angle Shot)
Góc máy cao (High Angle Shot) là kiểu góc quay trong đó máy quay được đặt cao hơn chủ thể và hướng ống kính nhìn xuống. Độ cao có thể thay đổi linh hoạt, từ hơi cao hơn tầm mắt cho đến rất cao (như ban công, flycam, crane), tùy vào mục đích kể chuyện và cảm xúc cần truyền tải.
High Angle Shot là góc máy quay từ trên cao hướng xuống chủ thể
Góc máy cao thường được sử dụng để tạo cảm giác lép vế, nhỏ bé hoặc bị bao trùm cho nhân vật hay đối tượng trong khung hình. Khi người xem nhìn xuống chủ thể, họ vô thức cảm nhận được sự yếu thế, nhỏ bé hoặc cô lập của nhân vật trong không gian. Ngoài ra, góc máy quay phim này còn được ứng dụng trong các cảnh đám đông, không gian rộng cần quan sát tổng thể, mở hoặc chuyển cảnh để giới thiệu bối cảnh.
2.Góc Máy Thấp (Low Angle Shot)
Góc máy thấp (Low Angle Shot) là kiểu góc quay trong đó máy quay được đặt thấp hơn chủ thể và hướng ống kính nhìn lên. Vị trí máy càng thấp, hiệu ứng thị giác càng mạnh, khiến chủ thể trong khung hình trở nên cao lớn, nổi bật, chiếm ưu thế hơn so với không gian xung quanh, nhấn mạnh vai trò trung tâm và sức nặng hình ảnh.
Low Angle Shot thường được sử dụng để tạo cảm giác quyền lực, mạnh mẽ và thống trị cho nhân vật hoặc đối tượng được quay. Khi người xem phải “ngước nhìn” chủ thể, họ vô thức cảm nhận được sự vượt trội về vị thế, sức mạnh hoặc tầm quan trọng của nhân vật đó. Góc quay này thường được tận dụng khi quay không gian kiến trúc, cảnh quay giới thiệu nhân vật chính hoặc phản diện hay khung cảnh chiến thắng.
3. Góc Máy Đại Cảnh (Wide Angle Shot)
Một góc máy quay phim phổ biến thường xuất hiện mở đầu trong nhiều dạng phim chính là Wide Angle Shot – góc đại cảnh hay thường gọi là góc quay rộng. Đây là kiểu góc quay có khung hình rộng, bao quát không gian lớn xung quanh chủ thể. Góc máy này thường cho thấy toàn bộ nhân vật hoặc nhiều đối tượng cùng lúc, mang đến cảm giác choáng ngợp bởi sự bí ẩn của thiên nhiên, cảnh quan.
Góc máy toàn cảnh giúp lấy được nhiều chủ thể trong khung hình
Trong nhiều trường hợp, Wide Angle Shot làm nhân vật trở nên nhỏ bé giữa không gian lớn, từ đó nhấn mạnh sự cô đơn, hành trình hoặc thử thách mà nhân vật đang đối mặt. Khi được sử dụng có chủ đích, góc máy này không chỉ làm khung cảnh đẹp hơn mà còn giúp khán giả “bước vào” thế giới của câu chuyện, từ đó cảm nhận hành trình và cảm xúc của nhân vật một cách trọn vẹn hơn.
4. Góc Máy Trung Tính (Eye-level Shot)
Góc Máy Trung Tính (Eye-level Shot) là kiểu góc quay trong đó máy quay được đặt ngang tầm mắt với nhân vật hoặc chủ thể. Ở góc quay này, máy không nhìn lên cũng không nhìn xuống, tạo ra góc nhìn tự nhiên giống như cách con người quan sát thế giới ngoài đời thực, giữ sự cân bằng về mặt thị giác và cảm xúc.
Trong ngôn ngữ điện ảnh, Eye-level Shot thường được xem là góc nhìn mặc định, mang tính khách quan, trung lập và chân thực. Góc máy này không làm nhân vật trở nên quyền lực hơn hay yếu thế đi, mà đặt họ ở vị trí ngang bằng với người xem. Không chỉ trong quay phim, góc máy này cũng được áp dụng phổ biến với các mục đích quay phỏng vấn, quay vlog đời thường, quay TVC quảng cáo vv..
5. Góc Máy Đa Giác (Dutch Angle Shot)
Góc Máy Đa Giác (Dutch Angle Shot), còn gọi là góc máy nghiêng, là kiểu góc quay trong đó máy quay được xoay lệch khỏi trục ngang thông thường, khiến đường chân trời hoặc các đường thẳng trong khung hình bị nghiêng. Mức độ nghiêng có thể nhẹ hoặc mạnh tùy theo ý đồ nghệ thuật của người làm phim.
Dutch Angle Shot tạo ra cảm giác mất cân bằng, bất ổn và căng thẳng về mặt tâm lý, đây là một trong những góc máy quay phim đặc biệt, hay được áp dụng vào các bộ phim kinh dị, phim điện ảnh.Khi khung hình bị nghiêng, người xem có xu hướng cảm nhận rằng có điều gì đó bất ổn đang diễn ra. Góc máy này thường được sử dụng khi cần quay các cảnh gây cảnh giá rối loạn, bất an để nhấn mạnh trạng thái tâm lý bất thường của nhân vật và tăng kịch tính cho những khoảnh khắc cao trào.
6. Góc Máy Trung Tâm (Center Frame Shot)
Góc Máy Trung Tâm (Center Frame Shot) là kiểu bố cục trong đó chủ thể được đặt chính giữa khung hình. Đây là một lựa chọn bố cục có chủ đích, mang tính kiểm soát cao, khác với việc đặt nhân vật ở trung tâm một cách ngẫu nhiên. Khi chủ thể nằm ở trung tâm khung hình, ánh nhìn của người xem gần như bị khóa chặt vào đối tượng, tạo dấu ấn về mặt thị giác và tâm lý cho cảnh quay.
Chẳng hạn khi quay TVC quảng cáo, góc máy quay này thường được áp dụng phổ biến để tôn vinh sản phẩm chính, nhưng trong ngôn ngữ điện ảnh, nó lại thể hiện quyền lực, sự cô lập hoặc khoảnh khắc then chốt. Center Frame Shot là một trong những lựa chọn bố cục mạnh mẽ nhất trong quay phim. Khi được sử dụng có chủ đích, nó không chỉ giúp tập trung ánh nhìn mà còn truyền tải thông điệp về quyền lực, sự cô lập hoặc tính biểu tượng của nhân vật và câu chuyện.
7. Góc máy cận cảnh (Close-up Shot)
Close-up Shot (góc quay cận) là một trong những góc máy trong quay phim được sử dụng phổ biến nhất, có thể áp dụng linh hoạt khi quay người, quay cảnh hoặc quay đồ ăn. Góc máy này thường được dùng với mục đích nhấn mạnh cảm xúc, làm nổi bật chi tiết và tập trung vào yếu tố quan trọng nhất trong khung hình.
Góc máy cận sẽ tập trung toàn bộ ánh nhìn vào chủ thể chính
Việc sử dụng góc quay cận giúp người xem dồn toàn bộ sự chú ý vào chủ thể, hạn chế các yếu tố thừa gây xao nhãng. Chẳng hạn, trong các cảnh ăn uống, máy quay cận sẽ tập trung vào món ăn và phản ứng của nhân vật khi thưởng thức, từ đó kích thích vị giác, tạo cảm giác hấp dẫn và khiến người xem dễ nảy sinh mong muốn trải nghiệm món ăn ngay lập tức.
8. Góc Máy Diễn Biến (Tracking Shot)
Góc Máy Diễn Biến (Tracking Shot) kỹ thuật đưa máy quay di chuyển theo chủ thể (nhân vật hoặc đối tượng) trong suốt cảnh quay. Máy có thể đi song song, đi sau, đi trước hoặc bao quanh chủ thể, tạo cảm giác chuyển động liên tục và liền mạch. Tracking Shot không chỉ ghi lại hành động mà còn đồng hành cùng nhân vật, đưa người xem “bước vào” không gian và câu chuyện.
Trong Tracking Shot sẽ có nhiều dạng kỹ thuật khác như Follow Shot (đi theo phía sau hoặc bên cạnh chủ thể), Leading Shot (đi trước, chủ thể tiến vào khung hình), Side Tracking (song song với chủ thể) và Circular Trackin (chuyển động vòng quanh chủ thể). Đây là góc máy trong quay phim giàu tính điện ảnh, mang đến cảm giác câu chuyện diễn ra trước mắt, nâng cao trải nghiệm cảm xúc cho toàn bộ thước phim.
9. Góc quay trên không (Drone Shot)
Góc quay trên không (Drone Shot) khá giống với góc máy cao, tuy nhiên góc máy này sẽ sử dụng các thiết bị chuyên dụng như flycam/drone để ghi hình từ độ cao lớn, giúp mở ra tầm nhìn bao quát mà các thiết bị quay truyền thống khó hoặc không thể thực hiện. Đây là góc máy quay phim được ứng dụng trong cả phim tài liệu, phim điện ảnh hoặc các dạng video quảng cáo cho các không gian resort, bất động sản hoặc ghi hình cho các sự kiện ngoài trời.
Những giây đầu của video được quay bởi góc quay trên không
Nhờ góc nhìn từ trên cao và chuyển động mượt mà, Drone Shot dễ tạo hiệu ứng “wow”, tạo ra cảm giác choáng ngợp bởi sự rộng lớn, đặc biệt với các cảnh quay liên quan đến yếu tố thiên nhiên, cảnh quan hùng vĩ. Tuy nhiên việc sử dụng flycam hoặc drone sẽ bị giới hạn ở một số khu vực, không phải không gian nào cũng được phép quay.
Góc quay – chìa khóa tạo cảm xúc cho thước phim
Góc quay không chỉ là yếu tố kỹ thuật mà còn là ngôn ngữ cảm xúc trong quay phim, quyết định cách người xem nhìn nhận và cảm nhận câu chuyện. Mỗi góc máy đều mang một sắc thái riêng, chẳng hạn góc cận nhấn mạnh cảm xúc, góc thấp tạo cảm giác quyền lực, góc cao thể hiện sự nhỏ bé hoặc yếu thế. Khi được lựa chọn đúng, góc quay giúp khán giả nhanh chóng đồng cảm với nhân vật và bối cảnh.
Dù góc quay đóng vai trò then chốt trong việc tạo cảm xúc và chiều sâu cho thước phim, nhưng để vận dụng đúng và hiệu quả lại không hề đơn giản. Trên thực tế, rất nhiều người mới quay phim thường hiểu sai hoặc dùng góc máy theo cảm tính, khiến hình ảnh dù đẹp nhưng thiếu ý đồ kể chuyện rõ ràng. Chưa kể đến việc góc quay cần kết hợp với các yếu tố như ánh sáng, kỹ thuật, hậu kỳ để tạo nên các thước phim hoàn hảo.
Để hiểu rõ hơn về các kỹ thuật trong quay phim, bạn có thể tham khảo các khoá học chuyên sâu từ cơ bản đến nâng cao tại Right Media
Nếu quan tâm đến lĩnh vực này, bạn nên tham gia các lớp học quay phim một cách bài bản từ lý thuyết đến thực hành. Các khóa học chuyên nghiệp không chỉ giúp hệ thống hóa kiến thức về góc quay, mà còn hướng dẫn cách phân tích bối cảnh, tâm lý nhân vật và mục tiêu hình ảnh trước khi đặt máy. Từ đó, người học có thể chuyển từ “biết quay” sang “quay có tư duy”, tạo ra những thước phim có cảm xúc và giá trị thực sự.
Hiện tại, ngoài các dịch vụ như phim doanh nghiệp, quay TVC quảng cáo và cho thuê phòng media, Right Media còn cung cấp các khóa học chuyên sâu về Quay phim, Photographer, Production House và Editor từ cơ bản đến chuyên nghiệp. Chương trình đào tạo được xây dựng theo lộ trình thực tế, bám sát nhu cầu ngành và tập trung mạnh vào kỹ năng ứng dụng. Học viên không chỉ được trang bị nền tảng kiến thức bài bản mà còn trực tiếp thực hành trên thiết bị chuyên nghiệp, tham gia các dự án mô phỏng và dự án thực tế.
Góc quay thể hiện rõ tư duy kể chuyện và dấu ấn sáng tạo của người làm phim. Cùng một bối cảnh nhưng chỉ cần thay đổi góc máy, thông điệp truyền tải và cảm xúc người xem đã có thể khác đi hoàn toàn. Việc ứng dụng góc quay hợp lý còn giúp thước phim có nhịp điệu rõ ràng và chiều sâu hơn. Mong rằng những nội dung trên đã giúp bạn có thêm kiến thức thực tế và cái nhìn sâu hơn về vai trò của góc quay trong quay phim.
Vietnamese 
English 
