Phần mềm làm VFX tạo ra các tác phẩm độc đáo, hấp dẫn người xem. Hiện nay với sự phát triển của công nghệ máy tính, các phần mềm làm VFX không ngừng được cải tiến để hoàn thiện hơn. Điều này đã mang lại nhiều lợi ích cho ngành điện ảnh, quảng cáo và đa dạng lĩnh vực khác. Hãy cùng Right Media khám phá ngay các phần mềm đang được sử dụng phổ biến qua bài viết ngay sau đây.
Phần mềm làm VFX là gì? Ứng dụng trong lĩnh vực nào?
Định nghĩa dễ hiểu về Phần mềm làm VFX
VFX hay Visual Effects, là quá trình tạo ra hoặc chỉnh sửa, thêm thắt các yếu tố hình ảnh vào một cảnh quay thật mà không thể thực hiện được ngoài đời. Ví dụ, VFX sẽ tạo ra hình ảnh một diễn viên bay lượn trên cao, hay một sinh vật không có thật (thường thấy trong các bộ phim giả tưởng), tái hiện một sự kiện lịch sử, một vụ thiên tai,…
Phần mềm làm VFX chính là những công cụ ví như “cây cọ vẽ kỹ thuật số” của các nghệ sĩ (VFX Artist). Họ sẽ sử dụng chúng để tạo nên những nhân vật hay hoạt cảnh ảo đó. Phần mềm cho phép người dùng kết hợp cảnh quay thực (live-action) với hình ảnh được tạo ra từ máy tính (CGI – Computer-Generated Imagery), xóa bỏ các chi tiết không mong muốn, hay thêm vào các hiệu ứng cháy, nổ, khói, lửa… một cách chân thực đến kinh ngạc.
Sức mạnh của VFX trong các ngành công nghiệp sáng tạo
Ứng dụng của phần mềm làm VFX vô cùng rộng lớn và đang ngày càng len lỏi vào nhiều lĩnh vực của cuộc sống, kinh điển như:
- Với ngành điện ảnh và truyền hình:
Đây là một trong những lĩnh vực sử dụng VFX nhiều nhất. Từ những bom tấn Hollywood như series Avengers của Marvel với những trận chiến long trời lở đất, hay thế giới Pandora huyền ảo trong Avatar, tất cả đều dựa phần lớn vào VFX.
Tại Việt Nam, VFX cũng đang chứng tỏ vai trò không thể thiếu. Ví dụ, bộ phim Mắt Biếc đã sử dụng kỹ xảo để tái hiện khung cảnh làng quê xưa một cách thơ mộng và hoàn hảo hơn, hay phim hành động Hai Phượng đã dùng VFX để tăng cường sự kịch tính cho các pha giao chiến.
- Với ngành quảng cáo:
Để tạo ra những thước phim quảng cáo ấn tượng, thu hút người xem trong vài chục giây, các nhà sản xuất thường xuyên sử dụng VFX. Từ việc biến một chai nước giải khát trở nên sống động đến việc tạo ra những hiệu ứng chuyển cảnh độc đáo, tất cả đều cần đến phần mềm VFX.
Video quảng cáo có ứng dụng hiệu ứng trở nên sinh động hơn. Đặc biệt là khi có sự kết hợp giữa diễn xuất của con người với các nhân vật, sự kiện được mô phỏng độc đáo, biến video quảng cáo sản phẩm trở thành một “tác phẩm nghệ thuật” bắt mắt, thu hút người xem.
- Trong thiết kế trò chơi điện tử (Game):
Ngành công nghiệp game sử dụng VFX để tạo ra môi trường game, các hiệu ứng kỹ năng (skill) của nhân vật, những đoạn phim cắt cảnh (cutscene) hoành tráng, mang lại trải nghiệm nhập vai và chân thực cho người chơi.
- Thực tế ảo (VR) và Thực tế tăng cường (AR):
Việc xây dựng các thế giới ảo hoàn toàn hoặc lồng ghép các vật thể 3D vào môi trường thực tế đều là những ứng dụng tiên tiến của công nghệ và phần mềm làm VFX.
Top 7 phần mềm VFX được sử dụng rộng rãi nhất hiện nay
Thế giới VFX có rất nhiều công cụ khác nhau, mỗi loại có một thế mạnh riêng. Dưới đây là danh sách 7 phần mềm làm VFX từ cơ bản đến nâng cao, được các studio và nghệ sĩ hàng đầu thế giới tin dùng:
1. Adobe After Effects (AE) – Phần mềm làm VFX
After Effects là công cụ được sử dụng nhiều nhất hiện nay. Bất kỳ ai bắt đầu với đồ họa chuyển động (motion graphics) và hiệu ứng hình ảnh hầu như đều sử dụng công cụ này. Đây là một phần mềm làm VFX cực kỳ mạnh mẽ, cho phép người dùng kết hợp nhiều lớp hình ảnh, tạo hiệu ứng, và thực hiện các chuyển động đồ họa phức tạp.
After Effects phù hợp với tất cả mọi người, đặc biệt thân thiện với người dùng mới tiếp cận. Ngoài ra, phần mềm này còn được các nhà làm phim, studio, freelancer sử dụng như một công cụ không thể thiếu. Ví dụ sử dụng After Effects để sản xuất video âm nhạc, làm TVC, phim doanh nghiệp, phim điện ảnh,…
After Effects có giao diện tương đối thân thiện, hệ sinh thái Adobe (dễ dàng kết hợp với Premiere Pro, Photoshop, Illustrator), và một kho tàng plugin bên thứ ba khổng lồ (như Trapcode Suite, Element 3D).
2. The Foundry Nuke tạo VFX chất lượng
Nếu After Effects là một chiếc xe đa dụng mạnh mẽ, thì Nuke chính là chiếc xe đua công thức 1. Đây là tiêu chuẩn vàng của ngành công nghiệp điện ảnh Hollywood cho công việc compositing chuyên nghiệp. Nuke hoạt động dựa trên hệ thống Node (nút), cho phép quản lý các project cực kỳ phức tạp một cách linh hoạt.
Đối tượng sử dụng phần mềm Nuke thường là các studio VFX chuyên nghiệp, compositor artist. Nhờ vào tính năng xử lý file chất lượng cao (4K, 8K) mượt mà, hệ thống Node trực quan cho các dự án lớn, bộ công cụ 3D tích hợp mạnh mẽ.
Hầu hết các bộ phim bom tấn đoạt giải Oscar về kỹ xảo như Dune, Avatar: The Way of Water, Blade Runner 2049 đều sử dụng Nuke làm công cụ compositing chính.
3. Phần mềm làm VFX – SideFX Houdini
Houdini là “ông vua” của sự hủy diệt và các hiệu ứng mô phỏng. Đây là phần mềm VFX mạnh nhất khi nói về việc tạo ra các hiệu ứng mang tính thủ tục (procedural). Thay vì “vẽ” ra một vụ nổ, bạn sẽ thiết kế kịch bản cho nó, và dùng Houdini mô phỏng kết quả một cách chân thực nhất.
Đối tượng sử dụng Houdini thường là những FX Artist (nghệ sĩ hiệu ứng), Technical Director (giám đốc kỹ thuật) trong các studio lớn. Bởi phần mềm này có khả năng mô phỏng động lực học đỉnh cao (chất lỏng, lửa, khói, phá hủy vật thể), quy trình làm việc procedural cho phép tạo ra vô số biến thể một cách nhanh chóng.
Bạn có thể tạo ra nhhững cảnh sóng thần kinh hoàng như cảnh đã xuất hiện trong phim The Impossible, hay hiệu ứng phép thuật phức tạp trong series Doctor Strange, thế giới băng tuyết trong Frozen của Disney bằng các tính năng của phần mềm Houdini.
4. Autodesk Maya tạo hiệu ứng hấp dẫn
Maya là một gã khổng lồ trong lĩnh vực đồ họa 3D, đặc biệt mạnh về modeling (dựng hình), rigging (gắn xương), và animation (diễn hoạt). Mặc dù không phải là một phần mềm làm VFX chuyên biệt như Houdini, nhưng nó là công cụ không thể thiếu để tạo ra các nhân vật, sinh vật, và tài sản 3D trước khi đưa vào giai đoạn hiệu ứng.
Phần mềm phù hợp với 3D modeler, animator, rigger, hoạt động mạnh mẽ và toàn diện nhờ bộ công cụ modeling và animation, là tiêu chuẩn ngành cho diễn hoạt nhân vật 3D.
Các nhân vật hoạt hình trong phim của Pixar và Disney, hay những sinh vật CGI phức tạp như Rồng trong Game of Thrones hay Thanos trong Avengers: Endgame đều được tạo ra và diễn hoạt chủ yếu bằng Maya.
5. Phần mềm Blender làm VFX miễn phí
Blender là ngôi sao sáng trong thế giới mã nguồn mở. Đây là một phần mềm làm VFX 3D hoàn toàn miễn phí nhưng sức mạnh không hề thua kém các phần mềm trả phí. Mặc dù không mất phí nhưng Blender có thể làm mọi thứ từ modeling, sculpting, animation, simulation, rendering, đến compositing, chính vì thế nó phù hợp cho đối tượng sĩ độc lập, studio nhỏ, người mới học, và ngày càng được nhiều studio lớn sử dụng.
Hiện nay, Blender có cộng đồng người dùng lớn và nhiệt tình. Bạn có thể tự học tập và nghiên cứu phần mềm thông qua các diễn đàn, bài blog trên các trang mạng xã hội. Với bộ công cụ đa dang, tính năng mới được cập nhật và cải thiện liên tục, Blender ngày càng được nhiều người dùng lựa chọn.
Một số ví dụ dùng Blender để sản xuất phim như ohim hoạt hình dài Next Gen trên Netflix. Ngoài ra nhiều nghệ sĩ VFX trên YouTube cũng sử dụng phần mềm này để tạo ra các thước phim ngắn ấn tượng.
6. Blackmagic Fusion (trong DaVinci Resolve)
Tương tự Nuke, Fusion là một phần mềm compositing dựa trên hệ thống Node mạnh mẽ. Điều đặc biệt là Blackmagic đã tích hợp toàn bộ Fusion vào trong phần mềm chỉnh màu/dựng phim DaVinci Resolve. Phiên bản miễn phí của DaVinci Resolve đã bao gồm gần như toàn bộ tính năng của Fusion Studio.
Những nhà làm phim độc lập, các studio muốn tối ưu hóa quy trình làm việc thường lựa chọn sử dụng Fusion. Bởi, phần mềm làm VFX này có thể tích hợp liền mạch với quy trình dựng phim và chỉnh màu, phiên bản miễn phí cực kỳ mạnh mẽ, tốc độ xử lý nhanh. Do đó, Fusion đã được sử dụng trong các bộ phim như The Martian, Ant-Man, và The Hunger Games.
7. Maxon Cinema 4D dễ dùng, đồ hoạ đẹp
Cinema 4D (C4D) nổi tiếng với giao diện thân thiện và dễ học nhất trong các phần mềm 3D. Nó đặc biệt mạnh trong lĩnh vực motion graphics, kết hợp hoàn hảo với Adobe After Effects. Motion graphics artist, nghệ sĩ 3D làm quảng cáo, thiết kế sản phẩm là những đối tượng thường sử dụng phần mềm này.
Cinema 4D có giao diện trực quan, dễ sử dụng, module MoGraph mạnh mẽ cho đồ họa chuyển động, tích hợp tốt với nhiều render engine. Rất nhiều đoạn quảng cáo sản phẩm 3D, các đoạn intro phim hay chương trình truyền hình được tạo ra từ sức mạnh của Cinema 4D.
Lưu ý cần biết khi bắt đầu với phần mềm VFX
Việc lựa chọn và sử dụng phần mềm làm VFX không chỉ đơn giản là tải về và cài đặt. Dưới đây là những yếu tố quan trọng bạn cần cân nhắc:
1. Cấu hình máy tính cần đủ mạnh để tải và chạy phần mềm mượt mà
VFX là một trong những tác vụ đòi hỏi tài nguyên phần cứng nặng nề nhất. Một chiếc máy tính yếu sẽ khiến công việc của bạn gặp nhiều khó khăn và thậm chí là không thể hoàn thành. Do vậy, bạn hãy đầu tư vào một chiếc máy có cấu hình mạnh, đảm bảo:
- CPU (Bộ xử lý): Càng nhiều nhân và tốc độ càng cao càng tốt, vì nó ảnh hưởng đến tốc độ mô phỏng và render.
- GPU (Card đồ họa): Cực kỳ quan trọng, đặc biệt với các phần mềm sử dụng GPU để tăng tốc render và xử lý hiệu ứng.
- RAM: Tối thiểu nên là 32GB. 64GB hoặc nhiều hơn là lý tưởng cho các cảnh quay phức tạp.
2. Đường cong học tập (Learning Curve)
Mỗi phần mềm làm VFX có một độ khó khác nhau. After Effects hay Cinema 4D có thể dễ tiếp cận hơn cho người mới, trong khi Houdini và Nuke đòi hỏi một tư duy logic và sự kiên trì rất lớn để có thể thành thạo. Hãy xác định mục tiêu của bạn để chọn một con đường học tập phù hợp.
3. Chi phí đầu tư
- Miễn phí: Blender, DaVinci Resolve (Fusion) là những lựa chọn tuyệt vời để bắt đầu mà không tốn chi phí.
- Trả phí theo tháng/năm: Adobe Creative Cloud (bao gồm After Effects) là một ví dụ điển hình.
- Mua bản quyền vĩnh viễn: Nhiều phần mềm chuyên nghiệp như Houdini, Nuke có giá rất cao, thường chỉ dành cho các studio.
4. Cộng đồng và tài nguyên học tập
Một phần mềm có cộng đồng lớn mạnh sẽ giúp bạn giải quyết vấn đề nhanh hơn. Blender, After Effects và Cinema 4D có vô số hướng dẫn trên YouTube, các diễn đàn và khóa học online. Đây là một lợi thế cực lớn cho người tự học.
Tóm lại, các phần mềm làm VFX chính là công cụ để bạn khai phá và xây dựng nên những thế giới không tưởng. Dù bạn là người mới bắt đầu hay một nghệ sĩ đang tìm kiếm công cụ phù hợp, hy vọng bài viết này đã cung cấp một cái nhìn tổng quan hữu ích. Đừng ngần ngại chọn một phần mềm, bắt đầu học hỏi và tự mình tạo nên những tác phẩm thuật số sáng tạo và độc đáo.
Vietnamese 
English 
